Ai là kẻ thù của siêu âm?
Trưa nay có giờ giảng siêu âm hệ niệu, đang thao thao bất tuyệt về những thứ gần gũi, thân thương như…thận, niệu quản, bàng quang thì có học viên đột nhiên xen ngang hỏi về chuyện…cao siêu:
– Thầy ui em thắc mắc, tốc độ sóng âm lan truyền trong xương cao nhất mà sao lại bị phản âm về rồi cho màu trắng trên hình ah?
Ui chời, mình là dân y, dốt lý, trước giờ gặp mấy vụ này là né, dù thiệt ra đây cũng chỉ là kiến thức cơ bản, nhưng không đi sâu, chỉ hay nói như vẹt là “xương và khí là kẻ thù của siêu âm, vì nó không cho sóng âm xuyên qua nữa để khảo sát tiếp các phần sau nó!”, đại khái vậy, rồi không thèm quan tâm gì nữa!
Nay, bị hỏi đột ngột là đã thấy có gì sai sai, nhưng để chừa đường cho đôi bên mình bảo tôi sẽ về trả lời tối nay bằng…fb cho hoành tráng, biết đâu tạo được câu chuyện hay hay cho các cao thủ khác vào chém! Tuy nhiên, rõ ràng việc tốc độ lan truyền trong vật chất cao hơn của xương không liên quan đến việc cho hình màu trắng là vì sóng âm bị chặn lại ngay trên bề mặt trước khi nó được tung hoành “thể hiện”, hiểu nôm na nó chỉ mới đụng đến được cánh cửa của căn phòng tên Xương chứ chưa bước vào được! Và việc ngăn chặn này liên quan đến tính chất trở kháng âm giữa hai bề mặt có sự khác biệt quá lớn như giữa mô và xương, mô và khí, y văn ghi nhận sự phản hồi này lên đến 99% nên mình chỉ thấy echo dày cui, trắng bóc và phía sau là bóng lưng đen thui, không có hình ảnh thông tin gì về sóng âm!
Như vậy, nói “xương và khí là kẻ thù của siêu âm” nghĩa là nó không cho thông tin về những gì ở phía sau nó, tuy nhiên, còn tuỳ tình huống, có khi khí lại là…bạn của người làm siêu âm, ví dụ bươi móc hoài không cắt ra được sỏi niệu quản, không thấy được ống mật chủ, đại khái vậy, thì người siêu âm hay ghi câu này: “hiện tại khảo sát giới hạn do hơi”, và “hơi” khi này lại là cứu cánh cho năng lực hạn chế nhất định vào thời điểm đó! 🙂
Ps1: tài liệu trên mạng đầy, các bạn có thể tìm bằng tiếng Anh với những từ khoá tương tự!
Ps2: khi lên lớp, mình rất thích sự tương tác như vậy, dạy tức là học, nhờ tương tác, người giảng có điều kiện để ôn lại bài và cập nhật nhiều hơn!
Ps3: thù và bạn chỉ mang tính chất tương đối, tốt nhất nên hoá giải thù thành bạn, cho dễ sống, dù hoá giải không phải lúc nào cũng dễ! 🙂

46 thoughts on “Ai là kẻ thù của siêu âm

  1. Trời bữa đi hướng dẫn sieu âm cũng bị hỏi nè anh. May quá có a trả lời giùm rùi

    1. Chắc các bạn ghim lại để hỏi a cho gọn ah! Còn bị hỏi gì nữa nói luôn đi! 🙂

  2. dạ ko bị hỏi cái này thui anh. Tại đúng là hỏi bất chợt em ko kịp nhớ zì về nguyên lý cả

  3. Ngoài tốc độ làn truyền thì còn phụ thuộc vào khoảng cách giảm năng lượng,…ko chỉ đơn thuần ở tốc độ.

  4. Hồi đó em cũng thắc mắc rồi tìm hiểu cái này, hình như là do vận tốc của nó tronh xương quá cao, nên máy siêu âm hiện tại ko bắt kịp, hy vọng 1 ngày sẽ phát minh thế hệ máy siêu âm xương :)). Mà cũng khó, vì chênh lệch lớn, nên ko biết thế nào, như ct muốn coi xương phải thay cửa sổ khác chứ đâu thể coi cùng cửa sổ nhu mô dc

    1. Cái này liên quan đến trở kháng âm qua khác biệt giữa hai môi trường, chưa liên quan đến tốc độ dẫn truyền ah! 🙂

  5. Em chỉ nêu ví dụ nôm na cho dễ hình dung thôi, như xương trong cửa sổ nhu mô do cửa sổ quá khác biệt nên khó khảo sát.

  6. Còn trở kháng âm khác biệt là đúng rồi, nhưng lý do mà máy siêu âm ko nhận dc tín hiệu phản hồi là do vận tốc quá cao, nên tín hiệu tới đó bị mất luôn, ko bắt dc, khác với hình ảnh soi gương giữa 2 môi trường trở kháng lớn như dịch khí, hay mô khí.

  7. Bữa giảng vụ này rồi mà ko thèm nghe nè. Đã nói đến vụ trở kháng âm giữa 2 môi trường quá lớn. Chắc ngủ gục hoặc lo nhìn em ko nè. Haha

  8. Thiệt. Bữa nói kỹ vụ này òi. Nói thểm vụ tính phản xạ của sóng âm nữa. Nôm na muốn có hình thì phải có thằng đi tới gặp cái gì cản dội lại 1 ít ( chưa kể đám tán xạ), rồi 1 đám đi tới nữa và dội lại…. cứ vậy cho đến khi mất hết cho hiện tượngk giảm thấu, đụng bề mặt xương bị dội gần như 100% lấy cái gì xuyên xuống bên dưới mà đòi có hình khảo sát??.. giờ mà còn hỏi anh chỉ là do lo nhìn em mà ko lo nghe thui….. hihi… để gửi câu hỏi thi ” dễ dễ” chút mới đc. Haha

  9. Ác gì anh ơi… bị em có để email cho thắc mắc hỏi. Thêm 2 ngày em ” hát” nữa mà ko hỏi, mang đi mần khó người khác vì đâu phải ai cũng chuyên vật lý đâu nà… nên cho thi ” dễ” để mí bạn hiểu rõ ấy mà. Haha

  10. Muốn hiểu rõ nguyên lý siêu âm các bạn hãy tìm đọc sách siêu âm tổng quát của anh Nguyễn Phước Bảo Quân. anh ấy giải thích rất rõ.

  11. Em thấy trong tất cả các cuốn siêu âm tiếng Việt, thì cuốn siêu âm tổng quát và 2 tập Doppler mạch của anh ấy là chuẩn nhất, quá đầy đủ, logic và dễ hiểu

  12. haha, 2 anh cứ quýnh lên à, em đã đu đâu mà kêu xuống, nẩy giờ mới đứng dưới chân mà. Theo kinh nghiệm mỗi khi làm bản tự nhận xét mình nên “oánh giá ” mình cao 1 chút rồi Sếp “đè” mình xuống lại là vừa đó mà

  13. Nói về kẻ thù mà, có cần phải dễ thương vậy hông? Sao bên ngoài k dễ thương vậy đi?!

  14. Ý a Huy rất hay, nhưng để khảo sát cái phần đằng sau đó có thể dùng nhiều cách khác nhanh hơn vụ khuếch đại 1%, ví dụ Xq hay CT, như vậy mình sẽ có nhiều kênh thông tin hơn! Phối hợp các kĩ thuật để chẩn đoán là nghệ thuật của người làm hình ảnh, mà chắc chắn, bs lâm sàng chưa hiểu và hình dung hết! Nhưng thật tế, tụi mình vẫn hay nghe câu: “cần làm gì thì để lâm sàng chỉ định, cđha không cần ghi thêm đề nghị trong kết quả!”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *